Materi II
Ngadi Busana Gagrag Ngayogyakarta
Dening: Dra. Bernadetta Sri Hanjati, M.Sn & Ki Wintala
"Ajining raga ana ing busana. Pangageming busana Jawi gagrag Ngayogyakarta mboten namung perkawis endahing pandulu, nanging ugi ngemot sasmita, drajat, lan paugeran adat ingkang luhur."
Pranatan Busana Jawi Jangkep (Priya)
1. Blangkon / Dhestar
Ngagem dhestar gagrag Ngayogyakarta ingkang nggadhahi titikan mligi wujud mondholan (peslongan) ing sisih wingking, ingkang nggadhahi filosofi saged nyimpen wewadi utawi ngendhaleni hawa nepsu.
2. Rasukan (Surjan / Beskap)
Surjan Lurik utawi Surjan Sembagi (kembang) minangka rasukan utama pantesipun panatacara. Bedanipun kaliyan beskap (ingkang cenderung polos lan wonten kancing krowokan wingking), surjan nggadhahi kancing ngajeng ingkang nglambangaken rukun Islam sarta rukun iman.
3. Bebatan (Stagen & Sabuk)
Stagen dipun-ubetaken ing padharan supados badan saged jejeg (tegap), banjur dipuntutup mawi sabuk sarta epek, timang, lan lerep minangka pangiket.
4. Bebanjiran (Kain Jarik / Sinjang)
Pangageming jarik kagem priya Ngayogyakarta dipun-wiron (dipun-lepit) kanthi titikan seret (pinggiran kain ingkang pethak) kedah dipun-ketangaken utawi dipun-tingalaken ing perangan ngajeng.
5. Wangkingan (Dhuwung / Keris)
Keris dipun-agem ing wingking mawi reroncen ranti utawi dipun-selipaken ing sabuk epek. Silaing keris mratandhani bilih priya Jawi kedah waspada lan siyaga njagi agami, kulawarga, lan nagari.
Tata Rias sarta Kebaya (Wanita)
Rasukan Kebaya Tangkepan
Pangageming kebaya kagem panatacara wanita prayoginipun ngginakaken model kebaya tangkepan (kartinian) utawi kebaya kutubaru ingkang prasaja, mboten transparan, lan saged njagi subasita.
Sanggul lan Riasan Pasuryan
Sanggul ingkang dipun-ginakaken inggih menika Sanggul Tekuk gagrag Ngayogyakarta. Tata rias pasuryan (make-up) kedah katingal prasaja, luwes, lan mboten menor (berlebihan) supados mboten ngasoraken pasuryanipun penganten wanita.
Paugeran Nyamping (Wiron) Gagrag Ngayogyakarta
Bedanipun wiron (lipatan jarik) antawisipun gagrag Ngayogyakarta kaliyan Surakarta (Solo):
Gagrag Ngayogyakarta (Jogja)
Seret kain ingkang warni pethak kedah dipuntingalaken ing lipatan paling ngajeng. Ambanipun wiron priya kirang langkung 3 driji (utawi 4 cm).
Gagrag Surakarta (Solo)
Seret kain ingkang pethak dipun-lepit utawi dipun-singkapaken (mboten pareng katingal). Ambanipun lipatan ugi cenderung langkung alit.