Materi 4 - Rantaman Upacara Adat lan Simulasi
Materi IV

Rantaman Upacara Adat sarta Gladhen Simulasi Panggih

Dening: Kuswandi Hadi Soekirno & Sumadi

"Kunci suksesing upacara adat mboten namung wonten ing teks panyandra ingkang sae, nanging wonten ing taliti lan jembating koordinasi nalika nindakaken gladhen utawi simulasi langsung."

Reroncen Pokok Upacara Adat Panggih

Urut-urutan tradisi panggih gagrag Ngayogyakarta Hadiningrat ingkang baku kedah kaandharaken kanthi thontholan lan runtut:

1. Liru Kalpika sarta Sanggan Pratandha ijol-ijolan ali-ali lan pasrah sanggan tebusan minangka sarana nemtokaken bilih penganten kakung sampun siaga nemoni penganten putri.
2. Balangan Gantal (Sirih) Penganten kekalih sami mbalang gantal. Penganten kakung mbalang dhateng padharan/dhada putri (nglambangaken tresna), banjur penganten putri mbalang dhateng jengku/suku kakung (nglambangaken bekti).
3. Wijikan (Wiji Dadi) Penganten putri mijiki utawi nggesari samparaning (suku) penganten kakung mawi toya sekar setaman, minangka pralambang ngilangi sedaya sukerta lan wujud bektining semah dhumateng garwa.
4. Kakarangan (Timbangan sarta Kacar-Kucur) Ritual timbangan dening ramanipun penganten putri kagem nedahaken bilih katresnanipun dhumateng anak lan mantu punika sami awratipun. Dipun-lanjutaken kacar-kucur minangka pralambang tanggel jawab nafkah.
5. Dhahar Klimah sarta Sungkeman Dhaharan sekul kuning ingkang dipun-kepel dening penganten kakung banjur dipun-dulang dhumateng putri. Adicara dipun-pungkasi mawi sungkeman dhumateng tiyang sepuh kekalih kagem nyuwun donga pangestu.

Teknis Gladhen (Simulasi Lapangan)

Kangge para pasarta pawiyatan, evaluasi praktek lapangan fokus dhumateng prekawis teknis ing ngandhap punika:

  • Pangetraping Aba-Aba (Cueing): Panatacara kedah saged maringi kode utawi isyarat ingkang alus dhumateng paraga (penganten, tiyang sepuh, lan perias) tanpa katingal ngatur kanthi peksa utawi kasar.
  • Ngesuhi Ungeling Gendhing: Saged nyelarasaken durasi panyandra kaliyan ungeling musik karawitan (upaminipun Gendhing Bindri kagem panggih, utawi Ladrang Wilujeng kagem sungkeman).
  • Pamilihing Posisi Ngadeg: Nalika nindakaken simulasi, panatacara mboten pareng ngadeg ing posisi ingkang ngalangi panyawangipun para tamu utawi lensa kamera tim dokumentasi.
Pènget saking Evaluator:

"Sajroning simulasi, praktek pambagyaharja sarta atur pasrah panampi kedah dipun-gadhahi kanthi apalan utawi mboten terus-terusan mripatipun tumuju dhateng teks, supados eye contact kaliyan para paraga saged kajagi kanthi sampurna."